Zdrowa Żywność

Zdrowa żywność

Każdy z nas, chciałby cieszyć się świetnym zdrowiem i dobrym samopoczuciem. Nieodzownym elementem takiego stanu rzeczy jest bezwątpienia sposób odżywiania. To co jemy, kiedy jemy i jak jemy, decyduje
w bardzo dużym stopniu o stanie naszego zdrowia.

Ludzkie ciało jest zbudowane z komórek potrzebujących do życia i wzrostu składników odżywczych, których źródłem jest spożywany pokarm. Dlatego to, jak wyglądamy oraz jakie jest nasze samopoczucie
i zdrowie, zależy od codziennej diety. Wiek, tryb życia, a nawet takie czynniki jak klimat mogą wpłynąć na rodzaj i ilość składników odżywczych potrzebnych człowiekowi w danym czasie.

Koniecznym warunkiem jest spożywanie pełnowartościowych, pożywnych potraw. Jest to w szczególności bardzo ważne w rozwoju dzieci i młodzieży.

W skład zdrowego odżywiania wchodzi wiele składników zarówno organicznych jak i nieorganicznych. Zaliczamy do nich m. in.: tłuszcze, białka, cukry, sole mineralne, witaminy i bardzo ważna woda.

W naszej kuchni, czy też robiąc codzienne zakupy, możemy natrafić na całą gamę przeróżnych produktów, które zawierają korzystne dla naszego organizmu składniki.

Przykładem niech będzie tutaj chociażby soja. Od kilku lat wzrasta zainteresowanie soją. Moda na soję sprawia, że pojawia się wiele nowych dań. Soja ma wszechstronne zastosowanie w kuchni i przetwórstwie. Można z niej sporządzać różnego rodzaju dania takie jak: pasty, pasztety, farsze do pierogów, naleśników, kotlety, pulpety, zupy, sałatki fasolowe, warzywne i kiełki. Z soi sporządza się bardzo smaczne i pożywne mleko sojowe. A wytwarzany z niej olej ma bardzo wysoką wartość biologiczną. O szerokim wykorzystaniu ziarna sojowego decyduje duża zawartość  białka, które łatwo się przyswaja. Co ciekawe  jego skład chemiczny jest bardzo bliski białku zwierzęcemu. Soja, ma bardzo duży wpływ na prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Równie znaczącą rolę odgrywa zawarty w soi koenzym Q.

Jako ciekawostkę można dodać, że występuje on jedynie w mleku matki oraz właśnie w soi. Niedobór koenzymu w organizmie wpływa na przedwczesne starzenie. Systematyczne odżywianie soją skutecznie chroni organizm przed schorzeniami nowotworowymi, kardiologicznymi, osteoporozą oraz otyłością. Nasiona soi dostarczają również tak ważne składniki jak: witamina B1, B2, B6, PP, E, K, A i C oraz minerały potas, magnez, fosfor, wapń, żelazo.

OWOCE

Bardzo ważne  naszej codziennej diecie powinny być owoce. I tak spośród najpopularniejszych na polskich stołach możemy wyróżnić:

• Grejpfrut  - cierpki i kwaskowaty, lekko słodki miąższ może przyjmować barwę białą, różową lub rubinową, skórka zaś z reguły jest żółta. Grejpfrut jest potężnym źródłem witaminy C, która wzmacnia układ odpornościowy, chroni przed szkodliwym wpływem wolnych rodników, a także zapobiega astmie, reumatyzmowi, a nawet miażdżycy. Obecny w grejpfrucie karotenoid likopen skutecznie zapobiega powstawaniu nowotworów. Owoc ten zawiera również pektyny, które hamują rozwój miażdżycy

• Jabłko -  błonnik obecny w jabłku –kontroluje regulacje układu pokarmowego – pomaga również obniżyć poziom cholesterolu, co w efekcie pozwala zapobiegać miażdżycy. Także barwnik pochodzący ze skórki owocu został sklasyfikowany jako czynnik, który znacząco redukuje ryzyko chorób serca. Fruktoza pomaga utrzymać odpowiedni poziom cukru we krwi, natomiast przeciwutleniacze (m.in. witamina C i fenole) zmniejszają ryzyko wystąpienia raka piersi, okrężnicy i skóry. Jedzenie jabłek zapobiega rozwojowi jaskry, a częste picie ich soku skutecznie chroni przed powstawaniem kamieni nerkowych

• Malina -  jest bogatym źródłem witaminy B, C, manganu, ryboflawiny, niacyny i błonnika. Znajdujące się w malinach składniki, zwiększają odporność organizmu, łagodzą objawy alergii i obniżają ciśnienie tętnicze. Ponadto jedzenie malin może zapobiec jaskrze, a obecne w nich substancje fotochemiczne wykazują właściwości przeciwutleniające, zapobiegające rozwojowi drobnoustrojów i przeciwrakowe

• Śliwki - suszone śliwki są fantastycznym elementem diety odchudzającej, gdyż mają właściwości sycące, redukując znacznie łaknienie. Dodatkowym atutem jest także niskokaloryczność. Śliwki są bogatym źródłem witaminy A, potasu, magnezu i fosforu. Skutecznie regulują procesy trawienne i wspomagają leczenie chorób związanych z układem pokarmowym, mając przy tym działanie przeczyszczające. Polecane są też w leczeniu schorzeń reumatycznych, a dzięki dużej ilości cukru są one doskonałym źródłem energii

• Truskawka - fenole obecne w truskawkach mają właściwości przeciwutleniające, a ponadto chronią przed chorobami zakaźnymi, rakiem, astmą i miażdżycą. Truskawki są także bogatym źródłem witamin C, K, B5, B6 i ryboflawiny, jak również manganu, jodu, potasu, magnezu, miedzi i ważnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych omega-3. Regularne jedzenie truskawek może zapobiec schorzeniom typu jaskra czy reumatyzm

• Winogrono - Winogrona są bogatym źródłem związków mineralnych i aminokwasów. Zawierają flawonoidy, które nadają winogronom i winu jaskrawy, czerwony kolor. Im większe zagęszczenie tej substancji tym intensywniejsza barwa. Dodatkowo flawonoidy zapobiegają powstawaniu skrzepów krwi w naczyniach krwionośnych, a także chronią cholesterol przed zniszczeniem przez wolne rodniki. Regularne spożywanie winogron może zapobiec także wystąpieniu jaskry oraz chroni przed szkodliwym wpływem drobnoustrojów.

PRZYPRAWY

Przyprawy są bezcennymi składnikami każdej diety. Nie tylko nadają potrawom wyjątkowy smak i aromat, lecz także posiadają działanie lecznicze. Kucharze wykorzystują ich walory smakowe, dietetycy pozytywny wpływ na procesy trawienia. Przyprawy czynią potrawy lżej strawnymi i przyspieszają tempo przemiany materii.

Przyprawy korzenne

• Anyż – używany do napojów i pieczywa, przynosi ulgę we wzdęciach, łagodzi kolkę jelitową, dodany do potraw pobudza czynność jelit, reguluje funkcje gruczołów trawiennych

• Cynamon - dodawany najczęściej do deserów, ciast i innych słodkich potraw, stosowany jest w niestrawnościach, wzdęciach i biegunce

• Imbir – ułatwia trawienie, łagodzi wzdęcia, jak również chroni przed zakażeniem układu pokarmowego. Stosowany jest do wielu potraw i napoi zarówno na słodko i słono

• Kardamon – łagodzi niestrawność i hamuje wymioty. Jest on używany przede wszystkim do potraw z ryżu, ciast i napojów (np. kawy)

• Pieprz czarny – ułatwia trawienie, sprzyja wydzielaniu soków trawiennych, przyspiesza przemianę materii, łagodzi wzdęcia, zapobiega zaparciom

• Ziele angielskie – pomaga w trawieniu. Herbatka z ziela angielskiego dobrze łagodzi zaburzenia żołądkowe i hamujące biegunki

Przyprawy ziołowe

• Bazylia –pobudza wydzielanie soku żołądkowego, przyspiesza delikatnie pracę jelit, co równie ważne zapobiega ona wzdęciom. Bazylia ma ostry korzenny smak i aromat i jest znakomitą przyprawą do sałatek zup i potraw mięsnych.

• Cząber – pobudza wydzielanie soku żołądkowego, wzmaga trawienie. Jest ziołem wiatropędnym, zapobiega wzdęciom, reguluje perystaltykę jelit. Stosowany do zup, sosów i potraw mięsnych.

• Estragon – dobrze działa na przewód pokarmowy. Stosuje się go w przypadku braku łaknienia, a także jako środek pobudzający wydzielanie żółci przez wątrobę. W kuchni używany do różnego rodzaju sałat, potraw jarzynowych, a także mięsnych.

• Jałowiec – w medycynie używany w niewydolności wątroby i zastoju dróg żółciowych, przez kucharzy do zup, mięs, wędlin, kiszonek i marynat.

• Kminek – ma zastosowanie w zaburzeniach trawienia, wzdęciach, bólach brzucha i nieregularnych wypróżnieniach. Reguluje procesy fermentacyjne w jelitach, działa przeciwskurczowo. Dodawany do pieczywa, słonych ciast, sałatek, zup, potraw mięsnych. Dobrze dodawać go zawsze do kapusty.

• Kolendra – pozytywnie działa w przypadku wzdęć, kolce jelitowej i braku łaknienia, pobudza czynności wydzielnicze gruczołów trawiennych, a w kulinariach ma szerokie zastosowanie.

• Lubczyk – pobudza wydzielanie soku żołądkowego, zmniejsza napięcie mięśni gładkich jelit i przeciwdziała wzdęciom. Działa także moczopędnie. Służy do przyprawiania zup, zwłaszcza rosołu, sałatek, potraw z mięsa i ryb.

• Majeranek – stosowany w nieżytach żołądka i jelit, ma działanie wiatropędne. Ułatwia trawienie, pobudza wydzielanie żółci, przyspiesza przemianę materii. Przyprawia się nim wiele potraw, najczęściej mięsa. Doskonały również do dań z nasion roślin strączkowych i grzybów.

• Melisa – korzystnie wpływa na pracę żołądka i jelit, dobrze działa napicie się wyciągu z melisy po zbyt obfitym posiłku.

• Mięta – wyciągi z mięty wzmagają czynność wydzielniczą żołądka, wątroby, ułatwiają trawienie, zmniejszają napięcie mięśni gładkich jelit i dróg żółciowych, działają wiatropędnie. Mięta wchodzi w skład napoi orzeźwiających i herbat ziołowych, stosuję się ją również do sałatek, twarożku, mięs i sosów.

• Oregano – pomaga w kłopotach żołądkowych, a także działa przeciwskurczowo, moczopędnie oraz potrafi łagodzić wzdęcia. W kuchni oregano służy do przyprawiania warzyw, serów i ryb. Bez niego ani pizza ani spaghetti nie będą miały charakterystycznego smaku.
• ·

Warzywa przyprawowe

• Chili –reguluje i poprawia trawienie, poprzez zwiększenie wydzielania soków żołądkowych. Należy jednak uważać by nie spożywać ostrej papryki w zbyt dużych ilościach, gdyż może za bardzo podrażniać przewód pokarmowy.

• Koper – zmniejsza napięcie mięsni gładkich jelit i przewodów żółciowych. Ma działanie wiatropędne, łagodzi wzdęcia i pobudza wydzielanie soków trawiennych. Koperek najczęściej dodaje się do sałatek, surówek, ziemniaków, twarożku, zup, sosów i kiszonek.

• Pietruszka – stosowana przy wzdęciach, ma szerokie zastosowanie w kuchni, podobnie jak koper.

Jak używać przyprawy?

Dobranie odpowiedniego rodzaju i ilości przyprawy jest sztuką. Trzeba przy tym uważać aby nie niwelować naturalnych smaków potrawy. Najlepszy smak można wydobyć z ziół świeżych, wyhodowanych w naszych warunkach klimatycznych. Takie mają też najlepsze właściwości. Potrawy ciężko strawne należy przyprawiać intensywniej w celu poprawienia stopnia ich strawności.

Najlepiej używać kompozycji różnych ziół przyprawowych. Uważać jednak należy na gotowe mieszanki przypraw, które można kupić w sklepach. Często mają dodatek soli, glutaminianu sodu lub tłuszczu utwardzonego.